1. مو که از بخار دخانی ( دودی ) است که در آن بخش بخار از بین رفته است و تنها دود آن به سفتی گراییده است .

2. استخوان که سخت ترین اندام بدن و مرطوب تر از موی است . از آنجا که استخوان زاده ی خون است و برای رطوب غریزی بسان خشک کن عمل می کند و آن را جذب می نماید از این روست که بسیاری از جانوران از استخوان تغذیه می کنند و موی چنین خاصیتی ندارد و یا شاید به ندرت چنین اتفاق افتد ، همچنانکه پنداشته اند موی برای شب پره غذایی گوارا و هضم شدنی است .  لیکن اگر دو مقدار برابر از استخوان و موی را در قرع و انبیق تقطیر کنیم آب و چربی که از استخوان می تراود بیشتر و دردی که باقی می ماند کمتر از درد موی است . پس استخوان مرطوب تر از مو است .

3. غضروف

4. زرد پی

5. وتر

6. غشاء ( شامه )

7. شریان ها ( رگ های ضربان دار )

8. ورید ها

9 . عصب حرکتی : این عصب سردتر و خشک تر از حد اعتدال است

10 . قلب

11. عصب حسی : این عصب سردتر از حد اعتدال است ، لیکن خشک تر از این حد نیست و شاید هم به اعتدال نزدیک باشد .

12 . پوست .

اندام های دارای مزاج مرطوب به ترتیب الویت :

1. بلغم

2. خون

3. چربی

4. پیه

5. مغز

6. نخاع

7 . گوشت سینه و بیضه ها

8. شش

9. جگر

10 . طحال

11 . کلیه

12 . ماهیچه ها

13 . پوست

این رده بندی از جالینوس است ، ولی باید بدانی که شُش ها به طور غریزی و سرشتی بسیار مرطوب نیستند ، زیرا هر اندامی در مزاج غریزی همانند اندام غذا دهنده ی خویش گردد و شبیه آن نوع مزاج عارضی است که سهمش در آن بیشتر است ، و شُش از گرم ترین خونی که با صفرای بیشتر آمیخته است تغدیه می کند . این نکته را نیز جالینوس به ما آموخته است .

در ین اعضاء رطوبت زیادی مجتمع می شود که ناشی از بالارفت بخارات بدن است و همچنین از سرازیر شدن رطوبت به وسیله نزله ها ( سرماخوردگی که تب و سرفه می آورد ) به سوی آن اعضاست .

پس باید چنین نتیجه گرفت که رطوبت غریزی جگر از رطوبت غریزی شُش بیشتر و در نم پذیری ( تر شدن ) به آن نزدیکتر است ، هر چند پایداری در تر بودن شاید او را در گوهرش نیز مرطوب تر کند . و همچنین باید به نحوی به کیفیت بلغم و خون پی ببری ، چندان که رطوبت بلغم از نم پذیری آن است و رطوبت خون از نفوذ رطوبت در گوهر آن می باشد .

نمناکی بلغم آبکی خودبه خود بیشتر از رطوبت خون است ، خون نیز در مسیر نضج خود بخش اعظم رطوبت را از دست می دهد و آن به بلغم می رسد که آبکی است و آن رطوبت خونی است که تغییر شکل داده است . از آنجا پی می بری که بلغم طبیعی در واقع خون است که تا اندازه ای تغییر یافته است .

اندام های دارای مزاج سرد به ترتیب الویت :

1. بلغم

2. پیه

3. چربی

4. مو

5. استخوان

6. غضروف

7. زردپی ( رباط )

8. وتر

9. غشاء ( شامه )

10 .  عصب

11. نخاع

12. مغز

13 . پوست

اندام های دارای مزاج گرم به ترتیب الویت:

1. گرم ترین اندام های تن ، روان است و دل که خاستگاه آن است .

2. خون که با وجود منشاش از جگر به مناسبت اصطکاک دائم با قلب ، از جگر گرم تر است .

3. جگر که شبیه خون لخته شده است .

4. گوشت که از لحاظ گرمی پس از جگر قرار می گیرد و علتش این است که گوشت با رشته های سرد پی ( عصب بارد ) در هم آمیخته است ( رشته های سرد پی در گوشت وارد شده اند ).

5. ماهیچه ها که گرمای آن ها به سبب آمیزش با عصب و زردپی ( رباط ) از گوشت ساده کمتر است .

6. طحال که خون در آن به رنگ تیره است .

7. کلیه که خون در آن زیاد نیست .

8. دسته رگ های ضربان دار که گرمی آن ها نه از آن است که ذاتا رگ هستند بلکه از این لحاظ که گرمی خون و روان را که در آنها جریان دارد ، می گیرند .

9. دسته رگ های بدون ضربان که گرمی آن ها از وجود خون است .

10. پوست معتدل کف دست .

بدان که ایزد توانا هر جانداری و هر اندامی را مزاجی بخشیده است که به آن سزاور است و این مزاج با توان و تحمل وی سازگار و با احوال و کردارش متناسب است .

پژوهش در این زمینه کار فیلسوف است نه پزشک .

خداوند معتدل ترین مزاج جهان هستی را به انسان ارزانی داشته است . مزاج انسان مناسب نیرو او و متناسب با کنش و واکنش های اوست .

هر اندامی را نیز مزاجی بخشیده است که برازنده آن اندام است ؛ برخی از اندام ها را گرم ، بعضی از آنها را سرد ، عده ای را خشک و تعدادی را مرطوب آفریده است .

از آنجا که حالت خشم به طور ناخودآگاه و آنی نیرو را بر می انگیزد و روح را به یکبار گسترش می دهد ، نبض آدم خشمناک در حالت خشم بسیار درشت و بلند است و به سرعت و تواتر می زند .

و چون منشاء علت تغییر یکی است ، اختلافی در نبض به وجود نمی آید .

لیکن اگر خشم با ترس همراه باشد ، گاهی خشم و گاهی ترس در تأثیر بر نبض چیره می شود و اختلاف در نبض پدید می آید . همچنین است اگر حالت شرم با خشم همراه باشد و یا عقل با خشمگین به مبارزه پردازد و یا خشمناک سعی کند که خشم را مهار کند و خشم انگیز را میدان ندهد ، باز در نبض روی می دهد .

نبض از لحاظ سرعت و تواتر در حالت « لذت » به حدی نمی رسد که در خشم می رسید .

لذت نبض را به آرامی و ملایمت براه می اندازند . درشتی نبض در حالت لذت نیاز برآور است و از این روی کند و متفاوت می زند .

همچنین نبض در حالت شادی غالبا درشت و نرم است و به کندی و متفاوتی گرایش دارد .

گرمای غریزی بدن در حالت غم و اندوه دچار اختناق می شود و به پایین می گراید و نیرو ناتوان می گردد ، به این جهت نبض آدم اندوهگین کوچک ، ناتوان ، متفاوت و کند است .

ترس آنی و ناخودآگاه نبض را لرزان و نامرتب می گرداند . ترس تدریجی و دیرپا در تغییر نبض همان کنش های غم را دارد .

معده گرم : گواریدن ( قدرت گوارش ) طعام بیش از آرزو ( اشتهاء ) باشد و طعام ها که اندر دیگر معده ها دیرگوارد اندر این معده زود گوارد و طعام ها که اندر معده های دیگر زود گوارد اندرین معده بسوزد و دردناک شود و باشد که درد سر گیرد .

معده سرد : آرزوی طعام بیش از گواریدن باشد ( اشتهای زیاد دارد ولی با قدرت گوارشی کم ) و طعام ترش شود و آروغ ترش بر آرد و طعام های سرد آرزو کند و آن بهتر تواند خورد ( غذاهای سرد بهتر می خورد ) و از آن رنجور شود ( اما بعد از خوردن ، معده از آن غذا در رنج افتد . )

معده تر : تشنگی اندک باشد و چیزهای تر آرزو کند .

معده خشک : تشنگی بسیار باشد و اندکی آب او را کفایت باشد و اگر آب بسیار خورد بر وی گران گردد و خوردنی های خشک آرزو کند و بسیاری آن زیان دارد و فرق میان مزاج عارضی و اصلی آن است که صاحب مزاج اصلی چیزها مانند مزاج خویش آرزو کند و صاحب مزاج عارض چیزها مخالف مزاج آرزو کند مگر روزگاری بر آید و مزاج عارضی همچون مزاج اصلی گردد آنگاه چیزها مانند مزاج آرزو کند .

تمامی صداهای صنعتی سردند . گرمازدا ، سوداساز و موجبات خستگی و غلظت خون را فراهم می سازند . انرژی تن انسان را می گیرند / صداهای موتور کارخانه جات ، موتور اتومبیل ، هواپیما ، توان آلایندگی صداهای صنعتی خیلی زیاد است و با سرعت زیادی سودا در بدن پدید می آورد و موجب بیماری هایی مانند وزوز گوش ، خستگی اعصاب ، سردرد ، کم حوصلگی ، استرس پذیری ، فراموشی مقطعی ، لرزش اندام ، کم خوابی و تفکرات و رفتارهای سودایی می شود .

اینگونه تفکرات موجب می گردد انسان بیش از حد به یک موضوع توجه نماید ، سخت گیری غیر معقول و تردید و پافشاری بی منطق روی موضوعات داشته باشد ، احتیاط ها و همسون گری های منفی بافانه در پندارها و رفتارهایش بروز می کند .

علاوه بر مزاج گیاهان و حیوانات ، فصل ها ، زمان ها ، شب و روز ، موقعیت های جغرافیایی متفاوت ، مکان ها ، دریاها ، جنگل ها ، کوهستان ها ، کویر ، دشت زیبا ، زندان ، محل انجام رفتارهای زشت و محل انجام کارهای خیر و نیکو همه دارای مزاجی از جنس گرمی و سردی هستند .

شادی و غم ، تکبر ، حسرت ، نفرت ، حرص و آز ، بخشایش ، تواضع ، نوع دوستی ، و مهربانی و خشونت و تمامی رفتارها ، پندارها ، و حتی مجموعه شنیدارها نیز دارای مزاجی از نوع سردی و گرمی هستند ، مانند انیکه غم سرد است و شادی گرم ، کلمات امید بخش گرم هستند و صداهای ناامید کننده سردی به تن و روان می دهند .

دوستی ها گرمند و خشونت و دشمنی ها سردند .

درک رفتارها و پندارها و بوها و درک مناظر زشت و زیبا و مزاج نیکی ها و پندارها و پلیدی ها از طریق روح انسانی به بدن منتقل می شود . و می تواند به بدن گرما ببخشد ، و یا سردی عطا کند . از این رو پنداری منفی می تواند اشتهای انسان را کور کند - و ضربان را کاهش دهد و کارآیی بدن را به حداقل برساند - و امید موفقیت می تواند ضربان را افزایش دهد ، به انسان نشاط بدهد - و توان و انرژی انسان را چند برابر نماید .

حرص و آز می تواند موجب بروز بیماری گردد - ریاکاری می تواند انسان را خسته کند - صداقت و یکرنگی شجاعت می آفریند - بخشندگی آسودگی خاطر و نشاط روح و روان و پرکاری جسمی ایجاد می نماید . دل بستگی رنج آور و وارستگی نجات بخش است .

زخم ها نیز بر حسب رنگ و بو و شکل ، حرارت و سردی مزاج دارند . و باید بر حسب نوع آنها روش درمان راگزینش کرد ، و داروی مناسب انتخاب کرد و تناسب سردی و گرمی آنها دیر درمان و یا التیام بخش ترند .

زخم های قرمز رنگ و زرد رنگ زخم های گرم هستند ، زخم های زرد دیردرمان و زخم های قرمز رنگ التیام پذیرند . زخم های سفید و تیره رنگ و طوسی رنگ زخم های سردند و عفونت پذیر و دیردرمان می شوند ، تا زمانی که رنگ زخم تغییر نیافته است زمینه درمان ایجاد نمی شود ، هر چقدر رنگ زخم تغییر کرد ، بوی عفونت آن کم می شود درد آن نیز بهبود می یابد .

حرکاتی که به حسب توانایی و ناتوانی بدن از انسان سر می زنند ، کمی و زیادی این حرکات و آرامش و همچنین موادی که با بدن انسان در تماس هستند ، کنش هایی در بدن نشان می دهند .

فیلسوفان کنش آرامش را مسئله جداگانه ای پنداشته اند و آن را با قسم کنش جنبش نیامیخته اند .

حرکات چه ضعیف باشد و چه شدید ، و چه زیاد باشد چه کم و همراه آرامش باشد ، موجد حرارت در بدن می گردد . لیکن حرکت کم و شدید با حرکت زیاد و ضعیف و با حرکت همراه با آرامش تفاوت دارد .حرکات سخت هرقدر کم باشند باز بدن را حرارت زیاد می دهند و مقدار کمتری از مواد بدن را می سوزانند . حرکات زیاد و نرم با اینکه در بدن ایجاد حرارت می کنند ، مواد را اندک اندک می سوزانند .

اگر هر یک از حرکات سخت و نرم به حد افراط انجام گیرد ، چون گرمای غریزی را می گدازد ، بدن را سردی می بخشد .

بدن بر اثر آن خشکیده هم می شود . شاید انسان با موادی سروکار داشته باشد که حرکت ، همانطور که مقتضا آن است ، به بدن گرمی دهد و شاید هم مخالف مقتضای حرکت را به بدن برساند . مثلا اگر حرکت در حرفه گازری باشد ، به بدن رطوبت یا سردی می رسد و اگر در حرفه ی آهنگری باشد گرمی بیشتر و خشک شدن بیشتر عاید بدن می گردد .

آرامش در همه ی حالات سرد کننده و رطوبت دهنده ی بدن است ، زیرا شکوفایی حرارت غریزی در حالت آرامش از بین می رود و توقف خفه کننده ای به آن روی می آورد و در چنین حالتی بدن سرد می گردد . چون مواد زاید در موقع آرامش گداخته می شوند ( می سوزند ) بدن به رطوبت نایل می آید .

آیا اخیرا فراموش می کنید دسته کلید خود را کجا گذاشته اید ؟

داخل اتاق می شوید بدون اینکه بدانید برای چه کاری به آن سمت می روید ؟

شماره تلفن منزل خود را فراموش می کنید ؟

امروزه نداشتن تغذیه مناسب و سالم و عدم رعایت تدابیر حفظ الصحه ، مصرف قرص های آهن و مصرف آردهای گندم و مواد کارخانه ای به اصطلاح غنی سازی شده همه دست روی دست هم داده اند تا حافظه ها تضعیف و با افزایش سن نیز بیماری آلزایمر بیش از گذشته گریبان گیر سالمندانمان گردد .

بسیاری از جوانان محصل یا دانشجو که داشتن حافظه خوب ابزار ارتقاء سطح دانش آنهاست از ضعیف بودن حافظه خود می نالند و برای آن دست به دامن طب سنتی می شوند .

برای تقویت حافظه باید تغذیه را سالم کنید ، مخصوصا از روغن ناسالم استفاده نشود و روغن ارده ( روغنی که بعد از اینکه کنجد را ارده کردند از آن روغن تهیه می کنند ) در غذاهایتان استفاده کنید .

ارده به اشکال مختلف مانند حلوا ارده ، ارده شیره و ارده و عسل میل کنید .

گردو بخورید و پنیر بدون گردو نخورید . به هیچ وجه آب یا نوشیدنی که در آن یخ انداخته شده باشد مصرف نکنید .

مدتی نیز بلغم زاها را کمتر مصرف کنید یا همراه با مصلحات آن مصرف شوند .

هر روز نیم ساعت کندر بجوید ( توجه کنید جویدن کندر در این مورد مؤثر است نه بلعیدن آن )

دمکرده اسطوخودوس و افتیمون و همچنین داروی کد 118 نیز کمکتان خواهد کرد .

برای تهیه کد 118 می توانید 50 گرم سیاه دانه را با گوشت کوب بکوبید ( نه با آسیاب ) و با 300 گرم عسل زنبوری چند گیاهی مخلوط کنید .

ضمنا اگر طبعتان نیز سرد است باید مراقب باشید که سرتان را گرم نگه دارید ، در احادیث نیز در زمینه افزایش حافظه مواردی ذکر شده است از جمله قرائت قرآن کریم ، یکی از امتیازهای قرآن مجید آن است که تلاوت و به خاطر سپردنش سبب تقویت حافظه می شود .

در حدیثی از امام صادق علیه السلام آمده است :

سه چیز ، فراموشی را از بین می برد و حافظه را زیاد می کند : خواندن قرآن ، مسواک زدن و روزه گرفتن .

لازم به ذکر است تقویت حافظه بر روی تمرکز تاثیر دارد ولی بیشتر باید با تمرین ، تمرکز را تقویت کرد .

تذکر : داروهای شیمیایی که برای افزایش حافظه مورد استفاده قرار می گیرند دارای عوارض بوده و به هیچ وجه مورد تأیید نمی باشند .

کم خوابی و نداشتن خواب مناسب و کافی ، بر روی کاهش و ضعف حافظه تأثیر می گذارد . لذا توصیه ها و تدابیر مربوط به خواب و بیداری را رعایت نمایید .

در موقعیتی که زیست می کنیم و ساعت هایی از ایام فراغت را در آن می گذرانیم پرتوهایی بر تن پراکنده می شود و آن پرتوها اثری از جنس سردی و گرمی در تن پدید می آورد .

و این سردی و گرمی باید با موقعیت جغرافیایی ساخت مسکن سازگاری داشته باشد و برای ایجاد این سازگاری باید مسکن از مواد و مصالحی ساخته شود که طبیعت آن تعدیل کننده مزاج موقعیت جغرافیایی باشد .

مثلا برای ساخت مسکن در موقعیت جغرافیایی سرد و تر مانند مناطق شمالی بایدساختمان از چوب ساخته شود .

در صورتی که اگر از سیمان و گچ استفاده شود چون مزاج سیمان و گچ خیلی سرد است ، فرد ساکن در آن ساختمان دچار سردی فراوان می شود و این سردی موجب بروز بیماری های سرد مانند رماتیسم ، درداندام و خستگی می شود .

ولی بناهای ساختمانی در موقعیت گرمسیر ( گرم و خشک ) لازم است با گچ و موادی مانند سیمان و سنگ ساخته شود تا گرمای موقعیت جغرافیایی را تعدیل نماید . استفاده از فلزات و مواد در مسکن موجب جذب پرتوهای مختلف آسمان می گردد و این پرتوها جذب تن می گردد و روان انسان هارانیز تغییر می دهد .

هر دارویی که مقداری از گوهر تند لطیف با آن آمیخته باشد می توان به وسیله ی شستن آن تندی را از آن زدود و گوهرش را تعدیل نمود .

تعدیل دارو به وسیله شستن در سه حالت به کار می آید :

1. وقتی دارو بیش از حد لازم گرم است ، به وسیله شستن رو به سردی می آورد و اعتدال می یابد آن بخش از دارو که مزاج خاکی دارد وقتی به آتش کشیده می شود گرمی را از آتش دریافت می دارد . عمل شستن آن را از گرمی اکتسابی می رهاند . آهک شسته همین حال را دارد که اثر سوختن آن از بین می رود و معتدل می گردد .

2. شستن دارو گاهی نه تنها بدین منظور است که سردی بخشد بلکه منظور آن است که اجزای دارو را کوچک سازد و صیقل دهد و آماده ی بهره برداری نماید . مانند نرم کردن توتیا در آب .

3. در دارو نیرویی هست که کاری به آن نداریم و می خواهیم آن را از دارو دور نماییم مثلا عمل شست و شو را در سنگ ارمنی و لاجورد انجام می دهیم تا نیروی تهوع آور را از دست بدهند .

اطباء گفته اند : لذت بخشی مزه ی شیرین از آن است که این مزه غلظت را به کلی می زداید و سبب سیلان و نرمی می شود و آزار ناشی از انجماد رااز میان می برد .

در جلاء دادن غلظت ، نه تقطیع رخ می دهد و نه تفرق اتصال ؛ و برخوردش شدید نیست و آن گرمی شدید را همراهندارد که آزاری رساند.

لذت مزه ی شیرین برای زبان به لذت آبی معتدل الحراره می ماند که بر تهیگاه بپاشند و داوری در صحت این نظریه بر عهده  طبیبانی است که دارای درجات عالی ترند . نباید بر این عقیده باشیم که هر آنچه شیرین تر یا لذیذتر است مغذی تر است .

آری باید طبیب این را بداند که در هر ماده مغذی ای تا اندازه ای شیرینی هست ولی باید از یاد نبرد که غذا غیر از شیرینی شرایط دیگری نیز دارد . چربی هم با آن مناسبت دارد .

در شناخت قوای داروهای مفرده از راه قیاس قوانینی به شرح زیر وجود دارد :

1. زود گرم شدن و تبدیل سریع به آتش .

2. دیر گرم شدن و گرمی پذیرفتن .

3. سرعت انجماد .

4. تأخیر در انجماد .

5. بو ، مزه ، رنگ .

6. اثرات داروی و قوه ای که از آن پدید می آید . از این راه می توان دلالیل آشکار بر وجود قوای مجهول به دست آورد .

“از آن نترس که های و هوی دارد از آن بترس که سر به زیر دارد.”

در میان مزاج ها ی چهارگانه مزاج های گرم مانند صفراوی ودم اهل جنجال وتحریک پذیری وعکس العمل سریع وابراز آنچه دردل دارند می باشند.

این دو گروه بالاخص صفراوی ها درست است زود پرخاش می کنند یا مطالبی را عنوان می کنند اما بعد از فروکش کردن دم وصفرا (بالاخص صفرا که شدیدتر است اما زودتر فروکش می کند) فرد، آرام می شود و دیگر از جانب او گزندی به کسی نمی رسد وچه بسا بعد از آن دوستی بین آنان حاکم شود.

اما در دو مزاج دیگر بلغم وسوداء (بالاخص سوداء) که برخلاف دو گروه اول؛ اگر همان اعمال ورفتارها را نسبت به آنها انجام دهند عکس العملی شدیدی نشان نمی دهند وسر به زیر دارند .

بلغمی ها بعلت رطوبت، منعطف هستند کمتر دلگیر میشوند وزودتر فراموش میکنند.

اما در افراد سوداوی وبالاخص غلبه سودا بعلت ازدیاد سردی وخشکی به راحتی این عمل و حادثه از دل آنها پاک نمی شود

ودرست است سرش بعلت سردی بسمت زیر است اما تضمینی نیست که از نقشه های او آن فرد در امان باشد.

- شربت بیمار آب است.

این ضرب المثل حکیمانه جایگاه مهمی در درمان دارد.

باید دانست از دیدگاه طب اسلامی وسنتی دربسیاری از بیماری ها بیمار احتیاج به غذا ندارد مگر مختصر چه آنکه طبیعت بدن درحال مبارزه با عامل بیما ری ونظم دادن وتعدیل مزاج است وخوردن ونوشیدن غیر ضروری این عملکرد وی را دچار خلل می نمایند به همین منظور گویند شربت بیمار آب است، یعنی بهترین غذا ونوشیدنی سبک ودر حدّ ضرورت است.

واین عادت که در بین مردم مرسوم است و به فرد بیمار از هرنوع خوراکی میخورانند بهیچ وجه کارشایسته ای نیست.

” ترشی نخوری یه چیزی می شی.”

ترشی ها بعلت دارا بودن مزاج سردوتر وسرد وخشک در صورت استفاده ی طولانی کسالت و ضعف مزاج را موجب خواهند شد ومزاج فرد را به سوی مزاج بلغمی وسودائی می برد.

عموماً این افراد توان ارتقاء به درجات و مراتب خاص را بعلت سستی اراده وبدن ندارند به همین جهت حکماء از قدیم الایّام افراد رابالاخص دارندگان مزاج سرد را از استفاده افراطی از ترشیجات منع می نمودند.

مصرف بی رویه ترشیجات بالاخص در افراد سرد مزاج موجب تضعیف مغز،ذهن وحافظه میگردد.

البته افراد گرم مزاج به اندازه پذیرش مزاج ودرحد اعتدال میتوانند از ترشیجات بهره ببرند.

“یک انار وصد بیمار.”

این ضرب المثل می خواهد بیان کند که یک انار برای صد بیمار کفایت نمی کند ،اما از زاویه دیگر منظورآن، این است که یک انار برای یک بیمار مناسب است واین اشاره به نقش وارزش خوراکی وداروی مهم انار در درمان و پیشگیری هاست ،که از جمله آن：

سودازدائی ، افسردگی ، تقویت قلب و اعصاب ، مفرح ، خونسازی و…

نکته مهم در این مثل ،اشاره به روایاتی است که می فرمایند：

انار را هر فرد بصورت تنهائی مصرف نماید ،از تمام خواص آن بهره مند شود.

علل برخي ازبيماريها از دیدگاه امام رضا(ع) در رساله ذهبیه

اما کلام حضرتش：

خوردن كليه گوسفند وبرخي ازتودليهاي آن مثانه راتغيير ميدهد.

داخل شدن به حمام باشكم پر مورث قولنج ميگردد.

غسل كردن باآب سردبعد ازخوردن ماهي باعث فلج ميشود.

خوردن ترنج درشب چشم را چپ واحول مي كند .

جماع بازن حائض طفل را به خطرجذام مي اندازد.

بول نكردن بعد از عمل مجامعت مولد سنگ مثانه ميگردد.

جماع بعد از جماع بدون اينكه غسلي درميان فاصله شود طفل را به جنون نزديك ميكند .

زياد تخم مرغ خوردن موجب بزرگي سپرز(طحال)و باد سر معده ميشود.

پر خوردن تخم مرغ كبابي باعث ضيق نفس وتنگي سينه ميگردد.

خوردن گوشت خام مولدكرم معده درشكم است .

خوردن انجير درصورتيكه گنديده وسياه شده باشد توليد شپش ميكند .

خوردن آب سرد بعد ازطعام گرم دندان رافاسد وخراب ميكند .

زياد خوردن گوشت گاو وحيوانات وحشي(مانند آهو.بزکوهی.وگوشت شکار حیوانات غیر اهلی) موجب كندي ذهن وبلادت عقل وتحير فهم وكثرت فراموشي ميشود (چون گوشت این حیوانات برخلاف تصور عموم تولید کننده سوداست).

هنگامي كه خواستي به حمام بروي ودچار سر درد وزكام نشوي قبل ازفرو رفتن درآب پنج جرعه ازآب گرم تميز بنوش كه باذن خداوند متعال از درد سرودردشقيقه سالم ميماني وگفته شده كه پنج كف آب گرم نيزبرروي سرريخته شود.